صوقاقلرڭ حافظەسندە یولجیلق
بر شهری طانیمق، صوقاقلرندە غائب اولمقلە باشلار صانكە. كیمی زمان بر چشمەنڭ كتابەسندە، كیمی زمان اسكی بر صوقاغڭ آدندە، كیمی زمان دە عصرلق بر یاپنڭ كولكەسندە كچمشڭ ایزلرینە راستلارز. صوقاقلر یالڭزجە أولری بربرینە باغلایان یوللر دگل؛ بر ملّتڭ یاشاییشنی، ذوقنی، اینانجنی و مدنیت آڭلایشنی كونمزە طاشییان جانلی برر حافظەدر.
بز دە اكیم صاییمزدە عثمانلیدە صوقاق قونوسنی أوڭە چیقارارق اوقورلریمزی بو حافظەنڭ ايزندە بر یولجیلغە دعوت ایدییورز. بر صوقاغڭ ناصل تشكّل ایتدیگندن اوڭا روح ویرن یاپیلره، محلە حیاتندن صوقاق كولتورینە اوزانان بو یولجیلقدە كچمشڭ ایزلرینی بوكونڭ كوزیلە اوقومەیە چالیشییورز.
تاریخی بلكەلر، كتابەلر، بولمەجەلر و بربرندن فرقلی یازیلريمزلە عثمانلی توركجەسی اوقومە یولجیلغمزی دە سوردیرویورز. زیرا بزم ایچون اسكی حرفلرلە یازیلمش بر متنی اوقومق، یالڭزجە كلمەلری چوزمك دگل؛ بعضًا بر كلمەنڭ پشنە دوشەرك اونوتولمش بر عادتی، بعضًا بر كتابەنڭ قارشوسندە طورارق بر دورڭ دوشونجە دنیاسنی كشف ایتمكدر.
دوندن بوكونە اوزانان ایزلری تعقیب ایدركن بوكوندن دونە باقمەیی دە اهمال ایتمییورز. چونكە كولتورل حافظە، كچمشی اولدیغی یردە محافظە ایتمكلە دگل، اونڭلە بوكون آراسندە باغ قورمقلە زنكینلشیر.
هر صاییمزدە یڭی بر متنڭ قاپیسنی آرالامق، هر اوقومەدە مدنیتمزڭ بر باشقە جبهەسنی كشف ایتمك امیدیلە...
ایی اوقومەلر.
SOKAKLARIN HAFIZASINDA YOLCULUK
Bir şehri tanımak, sokaklarında kaybolmakla başlar sanki. Kimi zaman bir çeşmenin kitabesinde, kimi zaman eski bir sokağın adında, kimi zaman da asırlık bir yapının gölgesinde geçmişin izlerine rastlarız. Sokaklar yalnızca evleri birbirine bağlayan yollar değil; bir milletin yaşayışını, zevkini, inancını ve medeniyet anlayışını günümüze taşıyan canlı birer hafızadır.
Biz de ekim sayımızda Osmanlı’da sokak konusunu öne çıkararak okurlarımızı bu hafızanın izinde bir yolculuğa davet ediyoruz. Bir sokağın nasıl teşekkül ettiğinden ona ruh veren yapılara, mahalle hayatından sokak kültürüne uzanan bu yolculukta geçmişin izlerini bugünün gözüyle okumaya çalışıyoruz.
Tarihî belgeler, kitabeler, bulmacalar ve birbirinden farklı yazılarımızla Osmanlı Türkçesi okuma yolculuğumuzu da sürdürüyoruz. Zira bizim için eski harflerle yazılmış bir metni okumak, yalnızca kelimeleri çözmek değil; bazen bir kelimenin peşine düşerek unutulmuş bir âdeti, bazen bir kitabenin karşısında durarak bir devrin düşünce dünyasını keşfetmektir.
Dünden bugüne uzanan izleri takip ederken bugünden düne bakmayı da ihmal etmiyoruz. Çünkü kültürel hafıza, geçmişi olduğu yerde muhafaza etmekle değil, onunla bugün arasında bağ kurmakla zenginleşir.
Her sayımızda yeni bir metnin kapısını aralamak, her okumada medeniyetimizin bir başka cephesini keşfetmek ümidiyle…
İyi okumalar.